ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Δημιουργία σπέρματος στο εργαστήριο

src crinet

Μεγάλη δημοσιότητα έχει δοθεί προσφάτως στη δημιουργία σπερματοζωαρίων στο εργαστήριο από την ομάδα του Καθηγητή Karim Nayernia στο πανεπιστήμιο του Newcastle της Μ. Βρετανίας. Οι ερευνητές κατάφεραν να καθοδηγήσουν την ανάπτυξη ανθρωπίνων εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων ώστε να παραχθεί για πρώτη φορά ανθρώπινο σπέρμα στο εργαστήριο. Το σπέρμα αυτό δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αναπαραγωγικούς σκοπούς καθώς απαγορεύεται από τη Βρετανική νομοθεσία. Οι πιο δύσπιστοι ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα υποστηρίζουν ότι θα πρέπει να γίνουν αρκετές δοκιμασίες ώστε να αποδειχθεί ότι το εργαστηριακό σπέρμα έχει αντίστοιχες ιδιότητες με αυτό που παράγεται φυσιολογικά από τον ανδρικό οργανισμό.

Ο καθηγητής Nayernia ερευνά εδώ και χρόνια τη διαδικασία της σπερματογένεσης. Πριν από τρία χρόνια, και όταν εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο Goettingen της Γερμανίας είχε επιτύχει τη δημιουργία στο εργαστήριο σπερματοζωαρίων από εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα ποντικών τα οποία στη συνέχεια γονιμοποίησαν ωάρια και οδήγησαν στη γέννηση απογόνων. Η ίδια ερευνητική ομάδα δημιούργησε στη συνέχεια ύστερα από ένα χρόνο προγονικά σπερματικά κύτταρα, δηλαδή κύτταρα με τη δυνατότητα να αναπτυχθούν σε σπερματοζωάρια, από ανθρώπινα κύτταρα μυελού των οστών που είχαν δωρίσει άνδρες εθελοντές.

Μετά και την τελευταία επιτυχία οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Newcastle υποστηρίζουν ότι  χρειάζονται τουλάχιστον πέντε χρόνια πριν η μέθοδος τελειοποιηθεί ώστε να είναι διαθέσιμη για την αντιμετώπιση της ανδρικής στειρότητας. Στόχος είναι να είναι δυνατό να δημιουργηθεί εργαστηριακά σπέρμα από κύτταρα στείρων ανδρών έτσι ώστε να αποκτήσουν παιδιά που θα είναι γενετικοί τους απόγονοι. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε στην περίπτωση που έχει κάνει το γύρω των ΜΜΕ παγκοσμίως βασίζεται στη χρήση εμβρυϊκών βλαστοκυττάρων, δηλαδή κυττάρων που έχουν απομονωθεί από έμβρυα μόλις μερικών ημερών που είχαν δημιουργηθεί εξωσωματικά. Για να είναι χρήσιμη στην αντιμετώπιση της στειρότητας η μέθοδος θα πρέπει να παραλλαχθεί ώστε να χρησιμοποιούνται κύτταρα του άνδρα που επιθυμεί να αποκτήσει απογόνους και προς αυτή την κατεύθυνση προσανατολίζονται οι έρευνες.

Οι προηγούμενες επιτυχίες του καθηγητή Nayernia και των συνεργατών του πρόσφατα ενέπνευσε μια Καναδική ταινία υπό τη μορφή ντοκιμαντέρ με τίτλο "Συνταγή μωρού" ("The baby formula"). Παρουσιάζει τη φανταστική ιστορία ενός ομοφύλου ζευγαριού γυναικών που απέκτησαν παιδί ύστερα από δημιουργία σπέρματος από τη μια από τις δυο γυναίκες το οποίο χρησιμοποιήθηκε για τη γονιμοποίηση ωαρίων της άλλης. Η ταινία αλλά και οι πρόσφατες επιστημονικές εξελίξεις αναζωπύρωσαν τη συζήτηση γύρω από το ζήτημα της ανθρώπινης αναπαραγωγής χωρίς το ανδρικό φύλο.

Κατά πάσα πιθανότητα όμως η ταινία δε θα γίνει (τουλάχιστον σύντομα) πραγματικότητα. Παρά το γεγονός ότι έγιναν προσπάθειες παραγωγής σπέρματος και από βλαστικά κύτταρα θηλυκών εμβρύων δεν κατέστη δυνατή η παραγωγή σπέρματος. Η ανάπτυξη των θηλυκών κυττάρων σταμάτησε σε πρώιμο στάδιο. Φαίνεται λοιπόν ότι το ανδρικό φυλετικό χρωμόσωμα Υ είναι (προς το παρόν τουλάχιστον) απαραίτητο ακόμα και για την εργαστηριακή παραγωγή σπέρματος. Ο καθηγητής Nayernia και άλλοι επιστήμονες που ερευνούν τη διαδικασία της ανάπτυξης του σπέρματος στο εργαστήριο υποστηρίζουν πάντως ότι στόχος τους είναι να κατανοήσουν τη διαδικασία αυτή και σε επόμενο στάδιο να θεραπεύσουν την ανδρική στειρότητα.

Κάποιοι εντοπίζουν ηθικά προβλήματα στη μελλοντική εφαρμογή της μεθόδου εργαστηριακής παραγωγής σπέρματος κυρίως στο γεγονός ότι η ασφάλειά της θα πρέπει να δοκιμαστεί στην πράξη οδηγώντας στη δημιουργία απογόνων. Θα πρέπει να αναλογιστεί κανείς τότε ότι το ίδιο ίσως ίσχυσε και στην περίπτωση της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, όταν πρωτοξεκίνησε η εφαρμογή της πριν τριάντα χρόνια.

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ