ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ

Τεστ DNA μπορεί να εντοπίσει την καταγωγή μας

src GBH
Ουσιαστικό εργαλείο γνώσης ή άλλη μία μόδα;

Τα κύτταρα του σώματος σας περιέχουν ένα μόριο που ονομάζεται δεσοξυριβονουκλεϊκό οξύ ή πιο σύντομα DNA.Το DNA κληροδοτείται από τους γονείς στα παιδιά και φέρει έναν κώδικα με τη μορφή γονιδίων, ο οποίος καθορίζει τα διάφορα χαρακτηριστικά όπως το χρώμα των ματιών και των μαλλιών. Το DNA στα κύτταρα του οργανισμού μας είναι κατά το 99,9 % όμοιο με εκείνο των άλλων ανθρώπων, γεγονός που μας εντάσσει άλλωστε και στο ίδιο είδος. Τι γίνεται όμως με το υπόλοιπο 0,1 %; Παραλλαγές σε αυτό το μικρό μέρος του DNA εξηγούν το γιατί οι άνθρωποι διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τα εξωτερικά και εσωτερικά χαρακτηριστικά τους, για ποιο λόγο έχουν διαφορετικούς κινδύνους για την υγεία τους, πως γίνεται να μοιάζουν με τους συγγενείς τους, ακόμα και πως μπορεί μερικές φορές να αποδειχθεί ότι ανήκουν σε συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες με κοινή καταγωγή και συγκεκριμένες ομοιότητες.

Τι είναι ο γενετικός έλεγχος καταγωγής;
Ο «γενετικός έλεγχος καταγωγής» ή αλλιώς η ονομαζόμενη ως «γενετική γενεαλογία» είναι ένας σύγχρονος τρόπος εντοπισμού των γενετικών διαφοροποιήσεων που εντοπίζονται σε ένα άτομα και ο συσχετισμός τους με βάσεις δεδομένων, προκειμένου να εξαχθούν πληροφορίες για ομοιότητές τους με διάφορους πληθυσμούς του παρόντος ή του παρελθόντος. Απευθύνεται στους ανθρώπους εκείνους που ενδιαφέρονται για τον εντοπισμό της καταγωγής τους στο ευρύτερο πλαίσιο της φυλής ή των επιμέρους πληθυσμών με τους οποίους ομοιάζουν, ακόμα και για το οικογενειακό ιστορικό τους σε ορισμένες περιπτώσεις.

Τι μας αποκαλύπτει;
Βοηθά στο να πάει κανείς πέρα από αυτό που μπορεί να μάθει από συγγενείς ή μέσα από την ιστορική τεκμηρίωση και να λάβει πληροφορίες για τον εαυτό του και την οικογένειά του. Η εξέταση των τροποποιήσεων του DNA μπορεί να παρέχει ενδείξεις για το που εντοπίζεται η θέση του πληθυσμού των προγόνων ενός ατόμου, από που μπορεί να έχει προέλθει καθώς και για τις σχέσεις μεταξύ των διαφόρων οικογενειών έως ακόμα και για τον εντοπισμό άγνωστων συγγενών! Η τεχνική αυτή βασίζεται στο ότι ορισμένες μορφές της γενετικής ποικιλομορφίας συχνά μοιράζονται μεταξύ των ανθρώπων με συγκεκριμένη καταγωγή.

Πως μπορεί να γίνει;
Ο τρόπος εξέτασης είναι πολύ απλός και αρκεί μια μικρή ποσότητα σάλιου ή αίματος από τον ενδιαφερόμενο για να πραγματοποιηθεί ο έλεγχος. Οι τρεις τύποι ελέγχου που χρησιμοποιούνται συνήθως για τη γενετική καταγωγή είναι:

1.    Μελέτη στο χρωμόσωμα Υ:
Σημειώνεται ότι το χρωμόσωμα Υ συμμετέχει στον καθορισμό του φύλου του ανθρώπου και πιο συγκεκριμένα τα θηλυκά άτομα έχουν ένα ζεύγος ΧΧ και 44 αυτοσωμικά χρωμοσώματα ενώ τα αρσενικά έχουν ένα ζεύγος ΧΥ και 44 αυτοσωμικά. Μελετώντας συνεπώς το Υ χρωμόσωμα παίρνουμε πληροφορίες για την πατρική γενιά ενός ατόμου, δεδομένου ότι το χρωμόσωμα αυτό κληροδοτείται από τον πατέρα στο γιο του.

2.    Μελέτη στο DNA των μιτοχονδρίων:
Τα μιτοχόνδρια είναι οργανίδια των κυττάρων που εμπλέκονται στην παραγωγή ενέργειας και διαθέτουν δικό τους γενετικό υλικό. Μελετώντας το DNA των μιτοχονδρίων παίρνουμε πληροφορίες για τη μητρική γενιά ενός ατόμου, δεδομένου ότι τα μιτοχόνδρια και βέβαια το DNA τους είναι πάντα μητρικής προέλευσης μιας και ανήκουν στο ωάριο που γονιμοποιείται.

3.    Μελέτη σε ολόκληρο το DNA:
Αυτές οι εξετάσεις αξιολογούν μεγάλο αριθμό παραλλαγών (SNPs) σε ολόκληρο το γενετικό υλικό ενός ατόμου με σκοπό να εντοπίσουν επαναλαμβανόμενα μοτίβα που ομοιάζουν με αντίστοιχα συγκεκριμένων πληθυσμών. 
Ουσιαστικά ο γενετικός έλεγχος καταγωγής μέσω του DNA τεστ είναι ένα εργαλείο με το οποίο μπορούμε να δούμε κατά ποσό ομοιάζει το γενετικό υλικό ενός ανθρώπου με εκείνο διάφορων άλλων πληθυσμιακών ομάδων σε διάφορες περιοχές της γης ή και σε διάφορες χρονικές περιόδους, ανάλογα με το ποια βάση δεδομένων έχουμε για να το συγκρίνουμε. Μπορούν ακόμα να εντοπιστούν και πιο στενά όρια οικογενειών ή ακόμα και συγγενικών σχέσεων.
Πολλοί όμως διαφωνούν:
Αρκετές είναι οι αντιδράσεις παγκόσμια για τη χρήση του γενετικού ελέγχου καταγωγής από το ευρύτερο κοινό. Οι πιο γενικές διαφωνίες βασίζονται στο ότι είναι ορατός ο κίνδυνος κινημάτων φυλετικού εθνικισμού και στη συνέχεια ρατσισμού, με το σκεπτικό ότι «εμείς» είμαστε οι γνήσιοι πχ Έλληνες ενώ «εσείς» όχι ή ότι οι Ευρωπαίοι έχουν ένα «καλό» χαρακτηριστικό πχ ιδιαίτερη εξυπνάδα, που δεν την έχουν όλοι πληθυσμοί. Σε επιστημονικό καθαρά επίπεδο οι ενστάσεις βασίζονται στο ότι δεν είναι δυνατό να είναι ασφαλείς οι πληροφορίες των διάφορων βάσεων δεδομένων, εφόσον οι πληθυσμοί των ανθρώπων αναμιγνύονται μεταξύ τους ιδιαίτερα στην εποχή μας με την ευκολία των μετακινήσεων. Ακόμα και αν θα μπορούσαμε να έχουμε ασφαλείς πληροφορίες για το σήμερα, δε θα ήταν δυνατό να έχουμε τέτοιες πληροφορίες για το παρελθόν. Δηλαδή το πώς ήταν πχ το DNA των αρχαίων Ελλήνων στη λεπτομέρειά του, ώστε να δούμε αν και κατά ποσό ομοιάζει με εκείνο ενός σημερινού ανθρώπου. Άλλοι πάλι διαβεβαιώνουν πως όλα αυτά είναι πλέον εφικτά και πως αυτοί που διαφωνούν είναι απλά φοβικοί.

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ