lifemag.gr | Διατροφή

Μια εισαγωγή στη διατροφή μου είναι μια καλή αρχή

src GIs

Η διατήρηση της υγείας του ανθρώπου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την καλή διατροφή. Έχει αποδειχθεί και στατιστικά ότι η συχνότητα της εμφάνισης διάφορων ασθενειών και γενικά η υγεία ενός ολόκληρου λαού βρίσκεται σε άμεση σχέση με την ποιότητα βασικά και την ποσότητα κατά δεύτερο λόγο της διατροφής. Διατροφή λέγεται στην περίπτωση αυτή το σύνολο των θρεπτικών ουσιών που παίρνει ο άνθρωπος από τις διάφορες τροφές.

Οι ουσίες αυτές περιέχουν όλα τα απαραίτητα υλικά που χρειάζεται ο οργανισμός, για να πλάσει και να αναπλάσει τους ιστούς του, για να συμπληρώσει τους χυμούς που του είναι απαραίτητοι και για να εξασφαλίσει την απαραίτητη ενέργεια που χρειάζεται τόσο για τη λειτουργία των διάφορων οργάνων του, όσο και για την κίνησή του.

Οι θρεπτικές ουσίες που περιέχουν οι διάφορες τροφές χωρίζονται, ανάλογα με τη χημική τους σύνθεση, σε οργανικές και σε ανόργανες. Οργανικές λέγονται εκείνες που περιέχουν άνθρακα και ανόργανες εκείνες που δεν περιέχουν. Έτσι οργανικές ουσίες είναι τα λίπη, οι υδατάνθρακες και οι πρωτεΐνες ή λευκώματα. Ανόργανες ουσίες είναι τα διάφορα άλατα και τα διάφορα ιχνοστοιχεία κλπ.

Οι οργανικές ουσίες λέγονται πλαστικές και δυναμογόνες, επειδή ακριβώς αποτελούν τα δομικά υλικά για την πλάση και την ανάπλαση των ιστών και εξασφαλίζουν την απαραίτητη ενέργεια στον οργανισμό. Οι ανόργανες, ενώ συμμετέχουν και αυτές στη δομή των διάφορων ιστών, και κυρίως των οστών, ο ρόλος τους είναι περισσότερο ρυθμιστικός. Συμμετέχουν σε όλες σχεδόν τις χημικές και τις βιοχημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν στον οργανισμό και τις υποβοηθούν, ενώ αποτελούν, συγχρόνως και βασικό συστατικό στη σύνθεση των διάφορων ιστών και χυμών του οργανισμού.

Οι τροφές, ανάλογα με την προέλευσή τους, χωρίζονται σε ζωικές και σε φυτικές. Οι τροφές, αφού διασπαστούν σε απλούστερες ενώσεις, άλλες αφομοιώνονται και άλλες και καίγονται. Λέμε τότε ότι αποδίνουν θερμότητα. Με βάση αυτό καθορίζεται και η θερμιδογόνος αξία τους.

Πηγές θερμότητας είναι μόνο οι οργανικές ουσίες που περιέχουν τα παρακάτω ποσά θερμίδων: ένα γραμμάριο υδατάνθρακες 4,1 θερμίδες, ένα γραμμάριο λεύκωμα 41 θερμίδες, ενώ ένα γραμμάριο λίπους 9,3 θερμίδες. Είναι γεγονός ότι ο οργανισμός έχει την ικανότητα να μετατρέπει τη μια ουσία σε άλλη. Έτσι απ' τους υδατάνθρακες παράγει λίπος, με τη διαφορά ότι η μετατροπή αυτή έχει περισσότερο θεωρητική αξία.

Ο οργανισμός για την κανονική του λειτουργία έχει ανάγκη και από τα τρία είδη των θρεπτικών ουσιών και μάλιστα σε ορισμένη ποσότητα και ποιότητα. Ειδικά για το λεύκωμα πρέπει να έχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα, τα οποία, στην πλειοψηφία τους σχεδόν, είναι αδύνατον να τα συνθέσει. Στην περίπτωση που η τροφή παρουσιάζει έλλειψη από ένα αμινοξύ, τότε θα συμβεί το εξής: θα πάρει ο οργανισμός το απαραίτητο αμινοξύ από κάποιο όργανό του διαλύοντας μια ολόκληρη ένωση. Από την ένωση αυτή δηλ. θα πάρει μόνο το αμινοξύ που του είναι απαραίτητο, ενώ τα υπόλοιπα θα τα αποβάλλει.

Ο οργανισμός έχει ανάγκη κάθε μέρα από ορισμένη ποσότητα λευκωμάτων ανάλογη με το στάδιο ανάπτυξης που βρίσκεται, με την εργασία που κάνει κλπ. Σε κανονικές συνθήκες έχει ανάγκη από ένα γραμμάριο λευκώματος για κάθε κιλό ιδανικού βάρους. Αυτό σημαίνει ότι αν ένα άτομο ζυγίζει 75 κιλά κι έχει ύψος 1,75, τότε έχει ανάγκη κάθε μέρα από 75 γραμμάρια λευκώματος. Στην περίπτωση που έχει ύψος 1,80 και ζυγίζει 75 κιλά, έχει ανάγκη από 80 γραμμάρια λευκώματος. Το μισό απ' το απαιτούμενο λεύκωμα πρέπει να είναι ζωικής προέλευσης, δηλ. από γάλα, κρέας, αυγά κλπ. Αντίθετα, το ποσοστό για τα παιδιά είναι περισσότερο. Για παιδιά μέχρι 6 χρόνων απαιτούνται για κάθε κιλό βάρους περίπου 3 γραμμάρια λευκώματος, κατά 80% ζωικό Για παιδιά από 6 χρόνων και πάνω απαιτούνται περίπου 2,5 γραμμάρια για κάθε κιλό.

Οι ενήλικοι εκείνοι που εργάζονται πολλές ώρες πνευματικά κι αυτοί που εργάζονται σε βαριά κι ανθυγιεινά επαγγέλματα πρέπει να παίρνουν τροφές αυξημένες σε πρωτεΐνες και σε λευκώματα ζωικής προέλευσης. Από υδατάνθρακες ο οργανισμός έχει ανάγκη από 100 περίπου την ημέρα, αν και το ποσοστό αυτό είναι άμεσα συνδεμένο με το επάγγελμα, τη γεωγραφική περιοχή και την εποχή του χρόνου. Τα λίπη είναι στην ουσία μια συμπυκνωμένη μορφή ενέργειας. Ο οργανισμός έχει ανάγκη από μια ορισμένη ποσότητα κάθε μέρα μεταξύ 50 και 60 γραμμάρια, που κι αυτή όμως εξαρτάται απ' την εποχή του χρόνου, τη γεωγραφική περιοχή, την ηλικία, το επάγγελμα κλπ.

Εκτός απ' τις παραπάνω βασικές θρεπτικές ουσίες, υπάρχουν και οι συμπληρωμένες που δεν έχουν άμεση σχέση με τη θρέψη του οργανισμού, αλλά χωρίς αυτές δεν είναι δυνατό να εξασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία του. Μια απ' αυτές είναι το νερό που αποτελεί και τα 70% του οργανισμού. Μια μείωση αυτού κατά 20% οδηγεί στο θάνατο. Μετά το νερό ακολουθούν οι διάφορες βιταμίνες, που καθεμιά ρυθμίζει και μια ορισμένη λειτουργία του οργανισμού Η έλλειψη μερικών βιταμινών οδηγεί στην εμφάνιση ασθενειών. Η ανεπάρκεια π.χ. της βιταμίνης C προκαλεί το σκορβούτο, την ασθένεια παλιότερα των ναυτικών. Η έλλειψη της βιταμίνης D προκαλεί τη ραχίτιδα κλπ. Εκτός όμως από τις βιταμίνες απαραίτητη στη διατροφή είναι και η παρουσία μερικών ενζύμων.