lifemag.gr | Φύση

Τα δάση μας ... η πραγματική ζωή μας

src lifemag

Για δάσος μιλάμε μόνο όταν τα δέντρα και οι θάμνοι συζούν πάνω σε μια μεγάλη επιφάνεια σε στενή κοινωνική σχέση μεταξύ τους και σε τόση απόσταση, ώστε με τη συγκόμωσή τους να δημιουργούν ένα ξεχωριστό περιβάλλον. Αν στα παραπάνω λάβουμε υπόψη μας τα άλλα είδη από το φυτικό και ζωικό βασίλειο, καθώς και τον βιότοπο (δηλαδή το κλίμα και το έδαφος μιας περιοχής) μπορούμε να μιλάμε για δασικό οικοσύστημα.

Το ένα τέταρτο της Ελλάδας (25,5% ή (33.590.000 στρ.) της συνολικής έκτασης της χώρας αποτελείται από δάση που στην πλειοψηφία τους είναι φυσικά και χαρακτηρίζονται από υψηλή βιοποικιλότητα. Άλλο ένα 23,9% (31.540.000 στρ) της ελληνικής επικράτειας καλύπτεται από δασικές εκτάσεις, οι οποίες όμως συχνά είναι υποβαθμισμένες καθώς βρίσκονται συνήθως κοντά σε αστικές και τουριστικές περιοχές.

Η έντονη γεωμορφολογία αλλά και η γεωγραφική θέση της Ελλάδας έχουν συντελέσει ώστε η χώρα να παρουσιάζει σπάνια ποικιλία δασών σε σχέση με την έκτασή της. Γενικά οι δασικές διαπλάσεις που διακρίνουμε στην Ελλάδα είναι:

οι Αείφυλλες-σκληρόφυλλες (Μακί), ένα μικτό σύστημα από αείφυλλους θάμνους, όπως πουρνάρι, αριά, κουμαριά κ.α.

τα αείφυλλα δάση χαμηλών υψομέτρων, τα οποία εξαπλώνονται σε σχετικά χαμηλά υψόμετρα, μέχρι 1000μ., και διακρίνονται σε δύο υποκατηγορίες τα θερμόφιλα κωνοφόρα (π.χ. χαλέπιος πεύκη, κουκουναριά κ.α.) και τις αείφυλλες βελανιδιές (π.χ. πουρνάρι, αριά).

τα μικτά φυλλοβόλα δάση, στα οποία κυριαρχούν οι φυλλοβόλες βελανιδιές, όπως χνοώδης δρυς, σφενδάμια, φλαμουριές κ.α.

τα δάση οξιάς και τα δάση ψυχρόβιων κωνοφόρων στα οποία επικρατούν το κεφαλλονίτικο έλατο, η μαύρη πεύκη κ.α.

Η αξία του δάσους είναι πολλαπλή και ποικίλη.

Πέρα από την αισθητική, πολιτιστική και ψυχαγωγική αξία ενός δάσους, είναι πολύ σημαντικές οι οικολογικές αξίες του δάσους, όπως η παραγωγή οξυγόνου, η δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα καθώς και άλλων βλαβερών για τον άνθρωπο ουσιών, η συγκράτηση νερού της βροχής, ο εμπλουτισμός του υδροφόρου ορίζοντα και η βελτίωση της ποιότητας του νερού, η συγκράτηση του εδάφους από διάβρωση, η συμβολή στην διατήρηση του κλίματος μιας περιοχής αμβλύνοντας τις ακραίες θερμοκρασίες, παρέχει επίσης προστασία και τροφή σε όλα τα είδη πανίδας (θηλαστικά, ερπετά, έντομα κλπ), προσφέρει πολύτιμα προϊόντα (ξύλο, καρπούς κλπ) βοηθώντας έτσι στην οικονομική ανάπτυξη.

Όμως παρά τα αδιαμφισβήτητα οφέλη τα δάση στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν πολλούς κινδύνους και απειλές με σημαντικότερη τις καταστροφικές πυρκαγιές και καταπατήσεις που τις ακολουθούν ως αποτέλεσμα της οικιστικής επέκτασης και των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Η υπερβόσκηση, που συχνά έπεται των πυρκαγιών, είναι το σημαντικότερο αίτιο της εικόνας των γυμνών βουνών της χώρας. Σε αυτά έρχονται να προστεθούν το ανεξέλεγκτο κυνήγι και παλαιότερα η λαθροϋλοτομία.

ΠΗΓΗ