lifemag.gr | ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΑ

Νέα δεδομένα για την αντιμετώπιση του άσθματος

Άσθμα
Πειραματική θεραπεία μειώνει την ένταση αλλά και τη συχνότητα των συμπτωμάτων. Περισσότεροι από 235 εκατομμύρια άνθρωποι πάσχουν από άσθμα σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ παράλληλα η νόσος αυτή αποτελεί την πιο κοινή μη μεταδοτική ασθένεια των παιδιών.

Πρόσφατα μια νέα έρευνα ώθησε προς νέα τροχιά την αναζήτηση για την αντιμετώπιση του άσθματος. Μια από τις βασικές αιτίες που δημιουργούν την ασθένεια, στο μοριακό επίπεδο, φαίνεται πως εντόπισαν οι επιστήμονες. Ακόμα περισσότερο, κατάφεραν να επιδράσουν πάνω σε αυτή επιτυγχάνοντας τη ρύθμισή της.

Η μείωση της ενεργοποίησης μιας πρωτεΐνης που δρα ως υποδοχέας και βρίσκεται στη επιφάνεια των Τ- λεμφοκυττάρων φαίνεται να μειώνει σημαντικά την ένταση αλλά και τη συχνότητα των βασανιστικών συμπτωμάτων.
Αυτά τουλάχιστον δείχνουν τα αποτελέσματα της νέας θεραπευτικής προσέγγισης που βρίσκεται σε φάση προκλινικών μελετών σε πειραματόζωα.

Τι είναι το άσθμα;
Tο άσθμα είναι ουσιαστικά μία αναφυλακτική ή αλλεργική εκδήλωση και οφείλεται στην επίδραση κάποιας αλλεργιογόνου ουσίας. Χαρακτηρίζεται από υποτροπιάζουσες προσβολές δύσπνοιας και συριγμού, οι οποίες ποικίλλουν σε σοβαρότητα και συχνότητα από άτομο σε άτομο. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν αρκετές φορές σε μια ημέρα ή σε μια εβδομάδα και για μερικούς ανθρώπους μπορεί να γίνουν χειρότερα κατά τη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας ή τη νύχτα. Σε διάφορες μελέτες γίνεται λόγος για άσθμα βρογχικό, καρδιακό, νευρικό, πεπτικό ή δυσπεπτικό, ανατομικό που οφείλεται σε ρινικές ατέλειες ή από την οσμή διάφορων ουσιών. Κατά τη διάρκεια μιας κρίσης άσθματος η επιφάνεια των βρόγχων διογκώνεται προκαλώντας στένωση των αναπνευστικών οδών και μείωση της ροής του αέρα. Υποτροπιάζοντα συμπτώματα του άσθματος συχνά προκαλούν αϋπνία, κόπωση και μειωμένα επίπεδα δραστηριότητας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Το άσθμα έχει ένα σχετικά χαμηλό ποσοστό θνησιμότητας σε σύγκριση με άλλες χρόνιες παθήσεις.

Πως καταλαβαίνουμε ότι πρόκειται για άσθμα και όχι για δύσπνοια;
Όταν υπάρχει δυσχέρεια κατά την εισπνοή είναι δύσπνοια, ενώ το άσθμα χαρακτηρίζεται κυρίως από την αδυναμία εκπνοής. Συνήθως ο παροξυσμός του άσθματος επέρχεται κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ο ασθενής ενώ κοιμήθηκε ήρεμα, ξυπνάει απότομα με ένα τρομερό αίσθημα πνιγμού και βάρους στο στήθος. Η κρίση διαρκεί αρκετά λεπτά ή και επαναλαμβάνεται πιο ελαττωμένη και τέλος επανέρχεται στο φυσιολογικό ρυθμό αναπνοής. Οι παροξυσμοί στην αρχή της πάθησης δεν είναι συχνοί, με τον καιρό όμως πυκνώνουν. Εκτός από αυτή τη μορφή του άσθματος, υπάρχει και το λεγόμενο καταρροϊκό άσθμα, του οποίου η δυσπνοϊκές εκδηλώσεις είναι λιγότερο έντονες αλλά σχεδόν συνεχείς. Ο ασθενής έχει συριστική αναπνοή και αποφεύγει να κουράζεται ή να κινείται, γιατί ο παραμικρός κόπος προκαλεί έκρηξη ασθματικής κρίσης. Αυτή είναι η χρόνια ασθματική βρογχίτιδα, που χαρακτηριστικό της είναι η μόνιμη δύσπνοια. Επίσης είναι δυνατό να συγχυστεί η κρίση του άσθματος με κρίση στηθάγχης, αορτίτιδα ή άλλες ασθένειες που μπορούν να δώσουν κλινική εικόνα παρόμοια με την εικόνα του ασθματικού παροξυσμού.

Ποιες είναι οι αιτίες;
Οι αιτίες του άσθματος δεν είναι πλήρως γνωστές. Οι ισχυρότεροι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη άσθματος είναι ένας συνδυασμός γενετικής προδιάθεσης με περιβαλλοντική έκθεση σε εισπνεόμενες ουσίες και σωματίδια που μπορούν να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις ή να ερεθίσουν την αναπνευστική οδό, όπως τα αλλεργιογόνα εσωτερικού χώρου (πχ ακάρεα) και τα υπαίθρια αλλεργιογόνα (πχ γύρη), ο καπνός, οι χημικές ερεθιστικές ουσίες στο χώρο εργασίας και η μόλυνση του ατμοσφαιρικού αέρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι διεγερτικοί παράγοντες μπορεί να περιλαμβάνουν τον κρύο αέρα, την ακραία συναισθηματική φόρτιση και τη σωματική άσκηση. Σημειώνεται πως ακόμα και ορισμένα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν άσθμα. Σημαντικό ρόλο παίζει και η παχυσαρκία δεδομένου ότι το 12% των παχύσαρκων ατόμων έχουν παράλληλα και άσθμα. Τονίζεται ότι ο κίνδυνος άσθματος είναι υπερτριπλάσιος σε παχύσαρκους ανθρώπους σε σχέση με όσους έχουν κανονικό βάρος

Τι μπορεί να γίνει;
Παρά το γεγονός ότι το άσθμα δεν μπορεί να θεραπευτεί, κατάλληλη διαχείριση μπορεί να ελέγξει την ασθένεια και να επιτρέψει στους ασθενείς να απολαμβάνουν μια καλή ποιότητα ζωής. Η μη ορθή χρήση φαρμάκων ή η δυσχέρεια στην πρόσβασή τους είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους για τον ανεπαρκή έλεγχο του νοσήματος. Η φαρμακευτική αγωγή βέβαια δεν είναι ο μόνος τρόπος ελέγχου. Είναι επίσης σημαντικό να αποφευχθεί η έκθεση στους διεγερτικούς παράγοντες. Με ιατρική υποστήριξη, κάθε ασθενής πρέπει να μάθει τι του προκαλεί τη διέγερση και συνεπώς τι θα πρέπει να αποφεύγει. Παρά το γεγονός ότι το άσθμα δεν σκοτώνει στην κλίμακα της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) ή άλλες χρόνιες ασθένειες, η αδυναμία χρήσης κατάλληλων φαρμάκων ή να συμμόρφωσης με τη θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο.

Κάποια απλά πράγματα που θα μπορούσε κανείς να προσέξει είναι οι παράγοντες που διεγείρουν τις αλλεργίες του, όπως οι διάφορες τροφές, η γύρη, τα κατοικίδια, η μούχλα κ.α.. Ο έλεγχος της σκόνης, ο συχνός αερισμός τον εσωτερικών χώρων για να απομακρύνονται οι έντονες ή δυσάρεστες μυρωδιές, όπως ο καπνός του τσιγάρου. Εννοείται βέβαια ότι το κάπνισμα απαγορεύεται. Σημαντικό είναι να μην αγνοεί κανείς τα πρώτα σημάδια της κρίσης του άσθματος, ακόμα και αν φαίνονται στην αρχή ήπια, όπως η δύσπνοια, ο βήχας ή η πιο γρήγορη αναπνοή.