lifemag.gr | Ψυχολογία

Το άγχος έχει διάφορα επίπεδα και φυσιολογικά όρια

src GIs

Είναι φυσιολογικό και αναγκαίο το άγχος στη ζωή του ανθρώπου γιατί του προσφέρει ενδιαφέρον και κίνητρο δραστηριότητας και εγρήγορσης. Όταν όμως το  άγχος μεγαλώσει αρκετά είναι δυνατό να υπερβεί την ικανότητα διαχείρισής του και να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα, όπως ο πανικός, ο φόβος και η ακραία συμπεριφορά.
        
Πως είναι όμως δυνατό να διαπιστωθεί η υπέρμετρη άνοδός του, δεδομένου του ότι ο σύγχρονος άνθρωπος προσπαθεί ολοένα και περισσότερο να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες απαιτήσεις της ζωής του δουλεύοντας ακόμα περισσότερο και μη εξωτερικεύοντας τις ανησυχίες του; Στις περισσότερες περιπτώσεις ο άνθρωπος δεν αντιλαμβάνεται την ύπαρξη του υπερβολικού και μακροχρόνιου άγχους και οδηγείται αρχικά στην καταβολή, στην κόπωση και στη συνέχεια στη σωματική και ψυχική κατάρρευση. Στην κατάσταση έντονου άγχους στο σώμα μας παράγονται αυξημένες ποσότητες νοραδρεναλίνης, αδρεναλίνης, κορτικοστεροειδών και διάφορων φλεγμονωδών παραγόντων.

Οι παράγοντες αυτοί προκαλούν συχνότερα ταχυπαλμία, συχνές και κοφτές ανάσες, μυική συστολή και τάση για εμετό, ενώ στη συνέχεια παρατηρούνται πλήθος συμπτωμάτων όπως:

1. αγωνία, κατάθλιψη και αϋπνία,

2. κόπωση, κεφαλαλγίες και ημικρανίες,

3. πεπτικές διαταραχές, κολίτιδα και πεπτικά έλκη,

4. σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και ευερέθιστη ουροδόχος κύστη,

5. αλλεργίες, έκζεμα και διάφορα δερματολογικά προβλήματα, 

6. αρτηριακή υπέρταση και καρδιοπάθειες,

7. μυϊκοί πόνοι και σπασμοί,

8. κρίσεις πανικού,

9. σεξουαλική ανικανότητα και εμμηνοπαυσιακά συμπτώματα,

ενώ παράλληλα παρουσιάζεται επιδείνωση προϋπαρχόντων παθήσεων όπως στις αυτοάνοσες παθήσεις (σκλήρυνση κατά πλάκας, λύκος κ.α.), στο διαβήτη κ.α..

Το άγχος έχει πολλές αιτίες όπως μία έντονη ή και απότομη αλλαγή στη ζωή ενός ανθρώπου όπως ο χωρισμός ή ο θάνατος του συντρόφου, πολλά μικρά και μέσης σημαντικότητας καθημερινά προβλήματα όπως η εργασία, τα οικονομικά ή η έλλειψη χρόνου. Σύγχρονες μοριακές έρευνες καταδεικνύουν και συγκεκριμένα γονίδια να εμπλέκονται στο υπερβολικό άγχος, δίνοντας έτσι και την κληρονομική προδιαθεσική διάσταση στο θέμα. Είναι γεγονός πάντως πως τα όρια του επιπέδου του άγχους διαφέρουν μεταξύ των ανθρώπων και πως ο καθένας από εμάς αντιδρά με διαφορετικό τρόπο στις αγχώδεις καταστάσεις της ζωής του.
        
Η θεραπευτική προσέγγιση υποδεικνύει χαλαρότερους ρυθμούς εργασίας, σωστή και ρυθμισμένη διατροφή, ήπια άσκηση, αλλαγές στο περιβάλλον και στον τρόπο ζωής με εστίαση στην εύρεση προσωπικού χρόνου, ενώ σε πιο σύνθετες περιπτώσεις η φαρμακευτική αγωγή και η συστηματική ψυχοθεραπεία έχουν το λόγο.
        
Μια απλούστερη πρόταση πρόληψης θα περιελάμβανε όλες τις παραμέτρους της θεραπευτικής προσέγγισης στην ήπια εκδοχή της, πριν ακόμα διαπιστώσουμε την ύπαρξη υπερβολικού άγχους στη ζωή μας. Η αποδράσεις στη φύση, η άθληση και η επαφή μας με άλλους ανθρώπους και ιδιαίτερα με τα μικρά παιδιά είναι πηγές ισορροπίας και βαλβίδες εκτόνωσης των καταστάσεων άγχους της ζωής όλων μας.